(Indicators in Scientometrics) – Phần 6: Đánh giá chất lượng nghiên cứu trong các trường đại học: Sử dụng bình duyệt hay thang đo trắc lượng?

CÁC CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG TRONG TRẮC LƯỢNG KHOA HỌC – Phần 6: Đánh giá chất lượng nghiên cứu trong các trường đại học: Sử dụng bình duyệt hay thang đo trắc lượng?


Lời dẫn của S4VN:

Đánh giá chất lượng nghiên cứu là công việc không dễ dàng. Trong giới học thuật, để đánh giá chất lượng một công trình nghiên cứu, người ta chủ yếu dựa vào số đo trắc lượng khoa học (metrics) hoặc thông qua cách thức bình duyệt (peer review) hoặc kết hợp cả hai phương thức này.

Tác giả Jim Taylor từ Đại học Lancaster (Anh) có một nghiên cứu về việc đánh giá chất lượng nghiên cứu trong các ngành Kinh tế học và Kinh tế lượng, Kinh doanh và Quản lý, Kế toán và Tài chính ở các trường đại học của Anh quốc. Bài báo mang tựa đề “The assessment of research quality in UK universities: Peer review or metrics?” được đăng trên tạp chí British Journal of Management (2011). Dưới đây, S4VN xin lược dịch nội dung bài báo nghiên cứu này để cung cấp thêm một góc nhìn về cách thức đánh giá chất lượng nghiên cứu trong các ngành kinh tế.

Indicators_Part06

Một phần nội dung bài báo “The assessment of research quality in UK universities: Peer review or metrics?” của tác giả Taylor, J. (2011):

Đã có rất nhiều tranh luận gay gắt quanh việc làm thế nào để đánh giá được tốt nhất chất lượng nghiên cứu từ các trường đại học. Các nhà làm chính sách muốn chắc chắn rằng những nghiên cứu được tài trợ từ ngân sách công phải đóng góp đáng kể vào năng lực cạnh tranh quốc gia và lợi ích của dân chúng.

Mỗi chính phủ đều xây dựng các cơ chế để đánh giá chất lượng nghiên cứu từ các trường đại học. Chẳng hạn như nước Anh có Hệ thống thực hành đánh giá nghiên cứu (Research Assessment Exercises, RAEs), Úc có Hội đồng đánh giá năng lực nghiên cứu xuất sắc của Úc (Excellence in Research for Australia, ERA).

Các đơn vị thực hiện đánh giá này chủ yếu dựa trên phương thức bình duyệt. Tuy nhiên, gần đây Hội đồng đánh giá ERA của Úc có đưa ra một hệ thống đánh giá có sự hỗ trợ của các chỉ số trắc lượng khoa học. Hội đồng tài trợ nghiên cứu Anh quốc đã bắt đầu xem xét phạm vi và mức độ đánh giá năng lực nghiên cứu dựa trên các “số đo” như thu nhập từ nghiên cứu, số sinh viên nghiên cứu, các số liệu trắc lượng khoa học để thay thế cho quy trình bình duyệt tốn nhiều công sức và phức tạp.

Tác giả sử dụng phương pháp phân tích hồi quy để nghiên cứu mối quan hệ thống kê giữa các kết quả đánh giá của Hệ thống thực hành đánh giá nghiên cứu Anh quốc (RAE) với tập hợp các chỉ số định lượng. Tác giả nhận thấy rằng mỗi một thành tố trong 3 thành tố của hoạt động nghiên cứu (năng suất nghiên cứu, danh tiếng, và môi trường nghiên cứu) đều có mối quan hệ tương quan cao với các chỉ số định lượng khác nhau như điểm số chất lượng tạp chí, quy mô của khoa trong trường đại học, và những kết quả đánh giá nghiên cứu trước đó.

Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy rằng các trường thành viên của Nhóm Russell (nhóm gồm 24 trường đại học hàng đầu của Anh) và Nhóm các trường đại học nghiên cứu 1994 được hưởng lợi từ sự thiên vị ngầm (implicit bias) của uỷ ban đánh giá chất lượng nghiên cứu. Hơn nữa, hội đồng đánh giá chất lượng nghiên cứu ở chuyên ngành Kinh tế học và Kinh tế lượng cũng hào phóng trong đánh giá hơn (và do đó thiên vị hơn) so với ở chuyên ngành Kinh doanh và Quản lý.

Các kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng ủng hộ việc sử dụng các chỉ số trắc lượng về chất lượng tạp chí trong quy trình đánh giá. Nếu các hội đồng đánh giá sử dụng các chỉ số trắc lượng như điểm số chất lượng tạp chí sẽ làm giảm đi khối lượng công việc cũng như hạn chế những thiên vị ngầm trong thực hiện đánh giá chất lượng nghiên cứu.

Phù hợp với các kết quả nghiên cứu trước đó của Nederhof & van Raan (1993), khuyến nghị được đưa ra là tốt nhất nên sử dụng bình duyệt phối hợp với các số liệu trắc lượng khoa học trong việc thực hiện đánh giá chất lượng nghiên cứu khoa học trong các ngành kinh tế.

________________________________
*Bài báo được lược dịch: Taylor, J. (2011). The Assessment of Research Quality in UK Universities: Peer Review or Metrics? British Journal of Management, 22, 202-217.

Nhóm dự án S4VN (Trắc lượng Khoa học Việt Nam)

Related Post

(Indicators in Scientometrics) – Phần 5: Trí... CÁC CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG TRONG TRẮC LƯỢNG KHOA HỌC - Phần 5: Trích dẫn ISI Web of Science và trích dẫn Google Scholar Lời dẫn của S4VN: Trong bài v...
(Indicators in Scientometrics) – Phần 4: Một... CÁC CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG TRONG TRẮC LƯỢNG KHOA HỌC - Phần 4: Một số thông tin thêm về các chỉ số liên quan đến trích dẫn Trong tuần này, loạt bài ...
(Indicators in Scientometrics) – Phần 3: Chỉ... CÁC CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG TRONG TRẮC LƯỢNG KHOA HỌC - Phần 3: Chỉ số tác động và các chỉ số trích dẫn khác đối với tạp chí Trong tuần này, để tiếp tụ...
(Indicators in Scientometrics) – Phần 2: Vai... CÁC CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG TRONG TRẮC LƯỢNG KHOA HỌC - Phần 2: Vai trò của các tác giả đứng tên trong một bài báo khoa học Tiếp theo bài viết về Chỉ s...
(Indicators in Scientometrics) – Phần 1: Chỉ... CÁC CHỈ SỐ ĐO LƯỜNG TRONG TRẮC LƯỢNG KHOA HỌC - Phần 1: Chỉ số H Bắt đầu từ tuần này, xen kẽ với các công bố về kết quả nghiên cứu trên ISI, ...

#Indicators in Scientometrics#Metrics#Peer review